Mehmet Hanifi GÜLEL

TAİDER Ulusal Aile İşletmeleri Zirvesi’nin 12’ncisi, 29-30 Kasım 2024 tarihlerinde İstanbul’da büyük bir katılımla gerçekleştirildi. Bu yıl “Gelecekte Kendine Özgü” teması etrafında şekillenen zirvede, aile işletmelerinin köklerine bağlı kalarak yeniliklere nasıl uyum sağlayabileceği, özgünlüklerini koruyarak modernleşme süreçlerinde nasıl adımlar atabilecekleri ve uzun vadeli başarılarını güvence altına alabilmeleri için hangi stratejileri benimsemeleri gerektiği konuları detaylı bir şekilde ele alındı.

İki gün boyunca süren oturumlar, yapay zekâ ve teknolojinin aile işletmelerindeki rolüne dair önemli tartışmalarla başladı. Zirve boyunca gerçekleştirilen “Aile İşinde Nesil ve Kültür Dönüşümü”, “Kadın Liderliği: Cam Tavanları ve Sınırlayıcı İnançları Yıkarak Tam Potansiyele Ulaşmak”, “Geleceği Şekillendiren Aile Şirketleri: Özgün Stratejiler Atölyesi”, “Ailelerin Özgün Etkisini Büyütmede Sürekli Yeniliğin Gücü”, “Gelenek ve Yenilik: Aile Şirketlerinin Kurumsal Girişimcilikte Dönüşümü”, “Aile İşletmeleri için Sıradışı Çözümler” ve “Gelecek Nesil: Özgürlükte İnovasyon” başlıklı toplamda 7 oturum gerçekleştirildi. Bu oturumlar sayesinde aile işletmelerinin değişim karşısında dayanıklılıklarını artırmaları ve yeni fırsatları değerlendirirken kendi benzersiz yapılarını koruyabilmeleri için gerekli stratejik adımlar detaylandırıldı.

“İşletmelerin sürdürülebilir başarısını görmek istiyoruz”

Zirvenin açılış konuşmasını gerçekleştiren TAİDER Başkanı Fatma Olten, Türkiye’nin dört bir yanındaki aile işletmelerini temsil etmeyi hedeflediklerini vurguladı. Olten, “2012 yılında 40 kurucu üyemizle yola çıktık. Bugün ise yaklaşık 950 aile üyesi ve 300’e yakın aile işletmesiyle büyük bir aileye dönüştük. Derneğimizin üyeleri arasında yüzde 42 oranında şimdiki nesil, yüzde 34 oranında gelecek nesil ve yüzde 24 oranında diğer üyeler yer alıyor. Biz, ‘Ailede Birlik, İşletmede Sürdürülebilirlik’ mottomuzla, 35 yıllık bir geçmişe sahip uluslararası Family Business Network’ün (FBN) de Türkiye paydaşıyız. FBN, 65 ülkede yaklaşık 22 bin üyesiyle büyük bir küresel ailenin parçasıdır. Kısa süre önce Japonya’da gerçekleşen FBN Ulusal Zirvesi’ne 40 üyemizle katılarak Türkiye’yi temsil ettik. Japonya’nın bin yılı aşkın süredir varlığını sürdüren 21, 500 yılın üzerinde faaliyet gösteren 147 ve 100 yılın üzerinde var olan 25 bin 321 aile işletmesi bulunuyor. Sürdürülebilirlikte Japonya’yı Amerika, İngiltere, İsviçre ve Fransa takip ediyor. Biz de Türkiye’deki aile işletmelerinde benzer bir sürdürülebilirlik başarısını görmek istiyoruz. TAİDER’in en önemli imza projelerinden biri de aile işletmelerinin sürdürülebilirlik açısından nerede olduklarını görmelerini sağlayan Kuzey Yıldızı Programı. Bu program, hem işletmelerin hem de ailelerin sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmalarına rehberlik ediyoruz. Aile işletmeleri bir dönüşüm içinde olmalı. Hem yönetim kurulunda hem de komitelerde kadın-erkek dengesi açısından da oldukça eşit bir yapıya sahip derneğimiz büyümeye devam ediyor” dedi.

QNB Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı, TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanı Ömer Aras, ailede birlik için belirli ilkeler gerektiğini, işletmede sürdürülebilirlik için de geleceği öngörmenin şart olduğunu belirterek, “Günümüzün hızlı değişen dünyasında, geleceği görmeye çalışmazsak işimiz zorlaşır. Eski yöntemlerle devam edersek, bir noktadan sonra değişim kaçınılmaz olur. Kaçınılmaz değişimin önemli bir faktörünü de teknoloji sağladı. Bu durumu rakamlar da gözler önüne seriyor. Dünya genelindeki ekonomik değişimlere baktığımızda ise 1993’ten bu yana gayri safi milli hasıla dağılımında önemli kaymalar var. 1993’te ABD ve Avrupa’nın dünya GSMH’sindeki payı yüzde 26’ydı. Bugün ABD bu oranı korumaya çalışırken, Avrupa’nın payı yüzde 17’ye düşmüş durumda. Çin ise yüzde 2’den yüzde 17’ye yükseldi ve önümüzdeki dönemde Avrupa’yı geride bırakması muhtemel” diye konuştu.

Avrupa küçülüyor, Çin yükseliyor

Bu verilerin, dünyada Avrupa’nın küçülmekte, Çin’in ise yükselmekte olduğunu gösterdiğini kaydeden Ömer Aras, “ABD ise mevcut pozisyonunu koruma çabasında. İlerleyen dönemde Çin’in ABD ile başa baş bir duruma gelmesi beklenebilir. Bu rakamlar, son yıllarda teknolojiye yatırım yapan şirketlerin ülkelerin büyümesinde ne kadar etkili olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı. Teknolojiyle gelen değişime ayak uydurmanın önemine dikkat çeken TAİDER Zirve Komite Başkanı Şebnem Zeybek, yalnızca değişime ayak uyduranların gelecekte var olabileceği gerçeğini vurguladı.